[Hướng dẫn chi tiết] Thủ tục chuyển khoán lên kê khai cho hộ kinh doanh

Từ ngày 01/01/2026, việc bỏ thuế khoán chính thức có hiệu lực, tạo ra bước ngoặt lớn trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Sự thay đổi này đặt ra nhiều câu hỏi: Hộ kinh doanh cần làm gì khi bỏ thuế khoán? Thủ tục và các bước chuyển đổi ra sao? Bài viết dưới đây sẽ “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn chi tiết thủ tục chuyển khoán lên kê khai cho hộ kinh doanh để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra đúng chuẩn, hiệu quả và tránh rủi ro pháp lý từ năm 2026

1. Lợi ích cho hộ kinh doanh khi chuyển đổi sang kê khai

Hiện nay, các hộ và cá nhân kinh doanh đang nộp thuế theo ba phương pháp: kê khai, khoán hoặc theo từng lần phát sinh. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế phát triển mạnh mẽ, chính sách thuế khoán đã bộc lộ nhiều hạn chế: dễ thất thu cho ngân sách Nhà nước, thiếu công bằng giữa các hộ và không thúc đẩy tính minh bạch.

Khi nền kinh tế ngày càng chuyển mình sang số hóa, mô hình kinh doanh ngày càng chuyên nghiệp hơn, chính sách thuế khoán đã không còn phù hợp. Việc chuyển đổi hình thức nộp thuế theo phương pháp khoán sang phương pháp kê khai thực tế là bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý và tạo sự bình đẳng về nghĩa vụ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, hướng tới một môi trường kinh doanh công bằng, hiện đại.

Theo đó, ngày 17/05/2025, Quốc hội đã chính thức ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15, quy định Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Bước ngoặt này mang lại nhiều lợi ích cho các hộ kinh doanh sẵn sàng chuẩn bị và nắm bắt cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức thực tế.

Chủ trương này không nhằm để tăng thu ngân sách, mà quan trọng hơn là tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của chính các hộ kinh doanh, bảo đảm sự công bằng và minh bạch cho hoạt động kinh tế.

– Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn chia sẻ về chính sách xóa bỏ thuế khoán hộ kinh doanh.

Theo đó, việc chuyển từ cơ chế khoán sang kê khai là bước đi tất yếu để hộ kinh doanh phát triển bền vững hơn, tiếp cận được với tín dụng, chuỗi cung ứng, và các cơ hội kinh doanh chính quy:

(Nguồn: Cục Thuế –  Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ NNT)

☑️ Nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp:

Chuyển sang phương pháp kê khai giúp hộ kinh doanh minh bạch hóa hoạt động, thực hiện khai thuế theo sổ sách, hóa đơn minh bạch hơn, gia tăng uy tín, hạn chế rủi ro pháp lý.

☑️ Hạn chế rủi ro bị ấn định thuế:

Hộ kinh doanh chủ động tự kê khai, xác định số thuế nộp đúng với thực tế, không bị phụ thuộc vào mức khoán hoặc doanh thu năm trước, giảm nguy cơ bị áp đặt thuế.

☑️ Dễ chứng minh tài chính và thuận lợi vay vốn:

Kê khai đầy đủ giúp dễ chứng minh doanh thu, chi phí với ngân hàng, đối tác, dễ huy động vốn, mở rộng chi nhánh và hợp tác kinh doanh.

☑️ Thúc đẩy chuyển đổi mô hình:

Kê khai doanh thu và sử dụng hóa đơn giúp hộ kinh doanh nâng cấp quản trị, chuyên nghiệp hóa, tạo cơ hội chuyển thành doanh nghiệp để tiếp cận chuỗi cung ứng và phát triển bền vững.

☑️ Tạo nền tảng chính sách dựa trên dữ liệu thực:

Cơ quan quản lý có dữ liệu kinh doanh thực tế, qua đó hoạch định chính sách phát triển kinh tế tư nhân chính xác, hiệu quả hơn, thay vì dựa vào ước tính.

Hợp tác, phối hợp cùng chi cục Thuế các tỉnh với mục đích hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số, MISA đang có chương trình tặng hộ kinh doanh phần mềm kê khai thuế miễn phí, giúp bà con làm quen nhanh chóng, chủ động khai thuế đúng quy định từ 01/01/2026. MISA không chỉ cung cấp công cụ, mà còn trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ, và đồng hành đến tận từng phường, từng hộ.

(Ấn vào ảnh hoặc quét mã QR để đăng ký nhận MIỄN PHÍ phần mềm Hộ kinh doanh từ MISA)

2. Hướng dẫn chi tiết cách chuyển từ hộ khoán sang hộ kê khai

Việc chuyển khoán lên kê khai không quá phức tạp như nhiều người nghĩ. Hộ kinh doanh chỉ cần thực hiện các bước chuyển từ hộ khoán lên hộ kê khai cơ bản dưới đây để sẵn sàng thích ứng với quy định mới:

Bước 1:

Hộ kinh doanh tiến hành nộp đơn đề nghị thay đổi phương pháp tính thuế từ khoán sang kê khai tại cơ quan thuế quản lý, sử dụng mẫu số 08-MST đi kèm Thông tư 86/2024/TT-BTC.

Bước 2:

Anh/chị thực hiện kiểm kê thực tế toàn bộ hàng hóa còn tồn, kể cả hàng có hay không có hóa đơn, để ghi nhận số lượng làm căn cứ dữ liệu tồn kho đầu kỳ trong sổ sách kế toán.

Bước 3:

Sau khi chuyển sang kê khai, hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử:

• Đối với hoạt động bán lẻ: đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử phát hành từ máy tính tiền.
• Đối với kinh doanh dịch vụ hoặc bán sỉ: đăng ký sử dụng hóa đơn bán hàng điện tử (hóa đơn bán hàng thông thường).

Bước 4:

Anh/chị trang bị phần mềm kế toán phù hợp hoặc cũng có thể tự ghi chép bằng Excel nếu nắm vững các nghiệp vụ kế toán.

Bước 5:

Xây dựng hệ thống sổ sách kế toán, bắt buộc lập và lưu trữ đầy đủ 7 loại sổ theo hướng dẫn tại Phụ lục 2 của Thông tư 88/2021/TT-BTC.

Bước 6:

Anh/chị thực hiện kê khai thuế định kỳ hàng tháng hoặc hàng quý bằng tờ khai theo mẫu 01/CNKD được ban hành kèm Thông tư 40/2021/TT-BTC và phụ lục bảng kê hoạt động kinh doanh theo mẫu 01-2/BK-HĐKD.

Tải ngay tờ khai mẫu 01/CNKD tại đây

Trường hợp có cơ sở xác định doanh thu được xác nhận bởi cơ quan chức năng thì không phải lập phụ lục.

Bước 7:

Chủ hộ cần mở tài khoản ngân hàng riêng dành cho các giao dịch liên quan đến hoạt động của kinh doanh, không dùng chung với tài khoản cá nhân.

Bước 8:

Anh/Chị tiến hành đăng ký, đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ cho nhân viên (nếu có) cũng như chủ hộ kinh doanh.

Lưu ý đặc biệt:

Khi đã chuyển sang phương pháp kê khai, bắt buộc phải có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho toàn bộ hàng hóa, dịch vụ mua vào và bán ra.

Chi tiết hướng dẫn và lưu ý kê khai thuế anh/chị hộ kinh doanh xem tại phần dưới đây.

3. Bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh cần làm gì? Kê khai thuế như thế nào?

Từ 01/01/2026 khi xóa bỏ thuế khoán, 100% hộ kinh doanh sẽ phải thực hiện kê khai thuế. Hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 500 triệu đồng sẽ phải nộp thuế (theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi). Dưới đây là những lưu ý quan trọng với hộ kinh doanh kê khai để anh/chị thực hiện đúng quy định:

☑️ Về hồ sơ khai thuế

Hồ sơ khai thuế được quy định gồm:

– Tờ khai thuế theo mẫu số 01/CNKD theo Thông tư 40/2021/TT-BTC

– Phụ lục Bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo mẫu số 01-2/BK-HĐKD theo Thông tư 40/2021/TT-BTC (nếu có căn cứ xác định được doanh thu theo xác nhận của cơ quan chức năng thì không phải nộp Phụ lục này)

☑️ Về hình thức nộp hồ sơ khai thuế

– Cổng Thuế điện tử theo địa chỉ https://thuedientu.gdt.gov.vn phân hệ “CÁ NHÂN”

– Cổng dịch vụ công quốc gia theo địa chỉ https://dichvucong.gov.vn

Trường hợp không nộp được điện tử thì nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa hoặc qua hệ thống bưu chính.

☑️ Về nơi nộp hồ sơ khai thuế

Theo quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật Quản lý thuế, nơi nộp hồ sơ khai thuế là Đội Thuế quản lý trực tiếp nơi hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động sản xuất, kinh doanh.

☑️ Về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế

Theo quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Quản lý thuế:

– Trường hợp kê khai theo tháng: Chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế.

– Trường hợp kê khai theo quý: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo liền kề quý phát sinh nghĩa vụ thuế.

☑️ Về thời hạn nộp thuế

Theo quy định tại khoản 1 Điều 55 Luật Quản lý thuế:

• Chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế
• Trường hợp khai bổ sung hồ sơ khai thuế, thời hạn nộp thuế là thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai, sót.

☑️ Về hình thức nộp thuế

– Ứng dụng eTax Mobile

– Cổng Thuế điện tử theo địa chỉ https://thuedientu.gdt.gov.vn phân hệ “CÁ NHÂN”

– Cổng dịch vụ công quốc gia theo địa chỉ https://dichvucong.gov.vn

Các ứng dụng hiện nay như eTax Mobile hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai và nộp thuế mọi lúc, mọi nơi. Thao tác đơn giản trên điện thoại hoặc máy tính, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí so với việc phải đến trực tiếp cơ quan thuế.

Tuy nhiên, để đáp ứng đầy đủ quy định, hộ kinh doanh sẽ cần nhiều hơn 1 phần mềm eTax Mobile cho các nghiệp vụ khác như bán hàng, xuất hóa đơn, lên tờ khai thuế, sổ sách kế toán.

MISA eShop là phần mềm nằm trong top đầu danh sách Cục Thuế công bố về các chương trình hỗ trợ hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử máy tính tiền. Hộ kinh doanh có thể thực hiện toàn bộ quy trình bán hàng – xuất hóa đơn – kê khai thuế ngay trên một nền tảng duy nhất, nhanh chóng và chính xác.

4. Một số câu hỏi thường gặp về những việc cần làm khi bỏ thuế khoán

4.1. Từ 2026 Hộ kinh doanh có cần mở tài khoản ngân hàng riêng để kinh doanh không?

Theo Đề án Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán, từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu trở xuống không bắt buộc phải có tài khoản ngân hàng riêng.

Còn đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đến 3 tỷ hoặc doanh thu trên 3 tỷ thì bắt buộc phải có tài khoản ngân hàng riêng phục vụ hoạt động kinh doanh.

4.2. Hộ kinh doanh có phải tham gia BHXH khi chuyển lên kê khai không?

Từ ngày 01/07/2025, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Như vậy, các hộ khoán chuyển lên kê khai từ 1/1/2026 cũng cần lưu ý thực hiện đầy đủ chế độ bảo hiểm xã hội cho chủ hộ theo quy định.

Hộ kinh doanh sẽ cần đăng ký và đóng BHXH đầy đủ cho người lao động (nếu có) và đóng cho chính chủ hộ kinh doanh.

5. MISA đồng hành cùng Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán lên kê khai

Đồng hành cùng Hộ kinh doanh sẵn sàng thực hiện chuyển đổi mới trước thời hạn 2026, MISA đã triển khai chương trình tặng MIỄN PHÍ phần mềm cho 2 triệu hộ kinh doanh thực hiện xóa bỏ thuế khoán.

Không phát sinh thêm bất kỳ chi phí ẩn nào, anh/chị Hộ kinh doanh sẽ được sử dụng miễn phí Bộ giải pháp quản lý bán hàng MISA eShop trên Mobile cho hộ kinh doanh:

✅ An tâm kinh doanh: Cung cấp đầy đủ tính năng Bán hàng – Xuất hóa đơn – Kê khai – Nộp thuế, đáp ứng đầy đủ quy định cho hộ khoán chuyển lên kê khai

✅ Giao diện thân thiện, dễ sử dụng: Hộ kinh doanh có thể sử dụng dễ dàng, hiệu quả mà không cần kiến thức kế toán chuyên sâu.

✅ Thao tác tự động & nhanh chóng: Lên đơn bằng giọng nói, xuất hóa đơn ngay khi tạo đơn hàng, tự động gửi dữ liệu đến Cơ quan Thuế và tự động lên tờ khai thuế.

✅ Hỗ trợ tận tình: MISA tổ chức lớp đào tạo, hướng dẫn chi tiết và có đội ngũ hỗ trợ trực tiếp, giúp khách hàng nhanh chóng làm quen và thành thạo phần mềm.

✅ Ưu đãi đặc biệt: Miễn phí 3 tháng dùng thử, tặng 5.000 hóa đơn điện tử và miễn phí chữ ký số cho 2 triệu Hộ kinh doanh.

 MISA phối hợp cùng Cục Thuế đồng hành các hộ, cá nhân kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán lên kê khai, cam kết “cầm tay chỉ việc”, “đi từng ngõ – đến từng hộ”, hướng dẫn tận tình từ quá trình tìm hiểu cho tới khi chủ hộ sử dụng thành thạo phần mềm.